تبليغاتX
ذهن تلخ - Heisenberg

اوان زندگی:

  ورنر در 5 دسـامبر 1901 در آلمان  متولد شد ،  او در دوره دانـش آموزي آموختن نوازندگي پيانو را  آغاز کرد به قـسمي که به  سيـزده سالگي که رسيد ديگر آثار بزرگان موسيقي را با آن مي نواخت . او تا پايان عمر پيانو زني عالي باقي ماند.

    در هجده سالگي سعي در انتـشار مقاله اي درباره نظريه اعداد نيـز  کرد.او دانش آموزي ارشد‌،خوش سيما ،بسيار محبوب و  سر خورده از نظام حکومتـي بودکه از موهبت هوش و اعتــماد به نفـس زيـاد نيز برخورد بود . ورزش هاي طرف توجـه او کوهنوردي ، اسکي و شرکت در اردو بود .

   معروف است که او اغلب در کلاس درس زير ميز و حيــن تدريـس معلم ، شطرنج بازي مي کرد . او براي دادن فرصت يک برد به حـريف خويــش معمولا بــدون وزير بازي ميکرد . مشهور اســت او و بـرادر بزرگترش کورت حين راهپـيمايي در ييلاق با يکتديگر در مغز خويـش شطرنج بازی مي کردند.

   هايزنبرگ در امتحان شفاهي ( پايان نامه دکترايش)با ندانستن طرز کار يک باطري وچگونگي محاسبه درشـت نمايي  يک دوربين خصومت استاد  بزرگواری مانند ويلهلم وين را برانگيخت.در پايان هم با گرفتن  کمترين نمره ممـکن در  امتحان قبول وبــا يک مدرک و درجه دکترا از در خارج شد.

     او در سال 1925 توانست ،رياضيات عجيبي براي تشريح رفتار اتم را پي ريزي کند .  که به ترفند  رياضی بورن / هايزنبرگ/جردن معروف است و نتايج آزمايشگاهي مربوط به تابش هاي اتمي را دقيقا پيش بيني مي کند.

 

 

دوره بعد از جنگ و فرمول جهانشمول:

 

    هايـزنبرگ در آلمان بعد از جنگ از نفوذ مهمی برخوردار شد. او سخنگوی تراز اول جامعه علمی آلمان در عرصه بين المللی شد.او در زمينه سياست آلمان غربی مدافع استـفاده مسالمت آميز از انرژي هسته ای و مخالف با ساختن سلاح اتمی بود .

    مبارزه هايزنبرگ عليه تجهِيز ارتش آلمان غربی به سلاح اتـمی ،  با انتشار اعلاميه سياسی در سال 1957 به امضا خود او و شــمار زيادی از فيزيکدانان هسته ای ، به اوج خود رسيـد و ارتش آلـمـان فاقد سلاح هسته ای باقی ماند .هايزنبرگ به موازات تـلاش هـای سياسی به جستجوی خود برای يافتن يک نظريه ميدانی منسجــم کوانتومی نيز ادامه داد .او اظهار داشت ” تئوری همه چيز ” شــاه  کـليد واقــعی درک رمـوز عالم کيهانی اسـت . کنفرانـــس ذرات بنيادی که در سرن تشکيل شد،پاولی با حمله به ورنرمحاسـبات او   را قابل ايراد و ايده های او را نوع بدلی ايده های اساسی و اصـيل دانست . بعد از آن دانشمندان  ديـگر نيز به صحت فرمول شــک بردند .

هايزنبرگ در سال 1985 ، در سن پنجاه و شش سالگی ، به مونيخ بازگشت و عهده دار مديريت انستيتو فيزيک نظری ماکـس پلانک شد . او به سخنرانی های خود در مجامع بين المللی نيز ادامـه داد اما محتوای سخنان او ديگر بيشتر فلسفی بود تا علمی . هايزنبرگ در اواسط سال 1973 به سرطان مبتلا شد و سخـت بيمار شد . او دو سال بعد در ژوئـيه 1975 وضع جسمی وی به وخامت رسيد و شش ماه بعد از آن تاريخ در گذشت .

 

پروژه آلزوس و گودشميت:

     ماموريت گذاشته شده به عهده واحد آلزوس انجام یه کار زير بود : (1)مشخص کردن وضعـيت يا مرحله ای که پروژه بمـب اتم آلمان به   آن رسيده بود . (2) به چنگ آوردن و با کشتی به آمريکا فرستادن کليه اورانيمی که در اختيار آلمانها بود (3) اسير کردن کليه دانشمندان اتمی آلـمان و مانع شدن از فرار  يا افـتادن آنها به چنگ شـوروی ها . اوراق کـشف شتده بدسـت واحد آلزوس ،  محل کار هايزنبرگ ، هاهـن ، فون ويسکار و فون لائو را تفرجگاه  هايــگرلوخ  ناحيه جنگتل سـياه واقع در جنوب غربی آلمان نشان می داد . پس هايزنبرگ و  فيزيکدانان  اتــمی ديگر آلمان را متفقين بازداشـت کرده و برای اقامت موقت  در مکـانی امن با کشتی به انگلـسـتان فرستادند . دستگاه امنيتی انگليـس بـرای فريفتن آنها تدارک هوشمندا نه ديده بوند. آنها بجای بازجويي مستقيم   در مورد شکافت هسته اتم ، پيـشنهاد سکنی دادن آنـها را در ساختمان يک ملک ييلاقی بنام فارم هال دادند.آنها می توانستنددرآنجا به کلاس زبان انگليسی بروند و يا به نواختن موسيقی يا گشت و گذار بپردازند.            غافل از آنکه سازمان اطلاعات در همه مـکانها وسائل استراق سمع  نصب کرده است.سخنانی که در تمام آن مدت مخفيانه و بی وقفه روی نوار ضبط ميـشد تا چند دهه محرمانه و غير قتابل دسترس بود سرانجام   در سـال 1992 از سـوی سازمان اطلاعـات _جاســوسی انگليس چاپ و منتشر شد.

    بعد از گذشت يک ماه از اسارت محترمانه آنان در خانه فارم هــال ، نخست خبر انداختن بمب اتـمی روی هيرو شيما و بعد بمب ناگـازاکی     به آنها رسيد .

      از مکالـمات ضبط شده از جمله سخـنان هايزنـبرگ آشکار است که چنانچه بر آورد آنها از مقدار حساس جرم ماده شکافت پذير به واقعيت نزديک بود ، و می دانسـتند که آمريکايان به چه جد و جهدی به کـار روی پروژه بمب سازی خود مشغولند، اکثر آنها از نساختن بمب برای هيتـلر بسيار کم احساس گناه و بيقراری می کردند .

اصل عدم قطعيت :

    هايزنبرگ در بهار سال 1926 ، يعني در زماني که بيست و شش سال  بيشتر نداشت ,  مقاله ي 27 صفحه اي خود را که حاوي اصل عدم قطعيت بود ، برای  نشريه علمی زايتشريفت فور فيزيک  فرستاد . انگيـزه اصلي منجر  به کـشف اصل عدم قطعيت ، کوشش هاي نظري و محسباتي بود که براي تعيين دقيق شکل مدار الکترون اتم بعمل مي آمد.

     اين اصل بيان می کند نفس عمل مشاهده , وضع مشهود  را تغيير مي دهد،آن سان که ديگر امکان اندازه گيري دقيق و قطعي موجود نيست .

    پس دوکميت موقعيت مکاني و ممنتم يک ذره بنيادي را بطور هم زمان نمي توان  اندازه گرفت ، زيرا بفرض که  بتوان الکترون را براي انجام سنجش قدري " معطل "کرد ، نفـس آن عمل سبب  مي شود که ديگـر اندازه گـيـري ممنتم  الکترون ممکن نباشد.يک پيامد مهم در خـور تفسيـر ديگر اصل عـدم قطعيت تاثيري است که بر قانون عليت يا رابطه بين علت و معلول داشته است . علت سبب پيـدايش معلول  است . در فيزيک  کلاسيک ما اگر   ماهيت کامل  علت خاصي را بدانيم ميتوان از روي آن ماهيت معلول را هم پيش بيني کنيم .

   اندازه گيري دقيق و هم زمان  دو پارامتر موقعيت مکاني و سرعت الکترون ممکن که نباشد ، مشخص کردن مکان آن در زمان هاي مفروض بعدي هم ممکن نيست.آزمايش کننده در فيزيک  کوانتومي مي تواند دو الکترون را  بـا يک سرعت  و در يک جهت رها کند ولي آنها لزوما از مکان واحدي سر در نياورند.

 

احراز مقام استادی و دريافت نوبل:

    در سال 1927هايزنبرگ سمت استادی فيزيک نظری دانشگاه  لايپزيگ آلمان را که به او پيـشنهاد  شده بود پذيرفت و در  25  سالگی جوانترين استاد کامل دانشگاه آلمان شد .

    در سال 1933 جــايزه فيـزيـک نوبل را به پاس کمــک هـای متعدد به پيشرفت مکانيک کوانتومی به وی اعطا کردند .            هايزنبـرگ و مـادرش ذر راه  عظيـمت به سـوئد در  ورود بــه  ايستگاه راه آهن بــا استقبال ديراک و شرودينگر که آنها نيز در دريافت جايزه آن سال سهيم بودند ، روبرو شدند. .

    در همـان سال هيتلـر صدر اعظـم رايـش شد و حزب نــازی به حکومت رسيد . برنامه حزب نازی  اين بود که علم آلمان بايد در خدمت حکومت باشد . او هرگز عضو حزب نازی نشد امـا در سال  1935 سوگند نامه وفاداری شخصی  به هيتلر را  امضـا کرد. 

 

پارادوکس: E.P.R

    يکی از مخالفان نظريه مکانيک کوانتومی ابداعی هايزنبرگ و بوهر ، اينشـتين بود . هايـزنبرگ معتقد بود مسير ی  که ذره  در رفـتن از نقـطه ”الف“ به ” ب“ طی می کنـد(قاطعانه) مشخـص کـردنی نيست . زيرا هر مسيری  دقيقتا احتمال برابری برای عبور دارد .اساس اختـتلاف اينجا بود هـايزنبرگ معتقد بـود واقعيات فيزيکی تا مشاهده نشده اند وجود ندارند .

 

حمله به فيزيک يهودی:

     در حالی که بوهـر و ديگران در جامعه علمی درگير بحث درباره    جنبه های مختلف نظريه کوانتومی بودند ، هايزنبرگ درگير دفاع     از آن نظريه در برابر  حمله ای از نوع ديگر بود.با رسيدن هيتلر به    قدرت ، فيزيک نظری  و فيـزيکدانـان نظريه پرداز در آلمان بطور    روز افزونی از چشم می افتادند و در چنين وضعيتی دل مشغولی    اصلی هايزنبرگ واقع در صف اول سخنگويان فيزيک نظری کشور  حفاظت از حرفه خويش شد. 

    هايـزنبرگ را يـهودی سفـيد خواندند و وطــنخواهی او را به زير سوال بردند. گفته اند که چنانچه مادر  هايزنبــرگ دوست شخصی همسر هاينريش هيملر رئيس پليس مخفی  آلــمـان نـازی نبود ، پليس در پرونده مساله عدم وفاداری هايزنبرگ بــه رژيم بازنگری  که نمی کرد ، هيچ گناه او را بدون بررسی محرز نيز می شناخت .

     در اوايـل سال 1937 در خلال شرکت در يک جلسه موسيـقی شبانه در منزل دوستی با يک زن جوان که توجه او را به خود جلب نـمود ، ملاقات کرد .او يک هفته بعد اليزابت را به کابين اسکی خويش در باواريا دعوت کرد. آنها دو هفته پس از آن با يکديــگر نامزد و قريب به سه مـاه بعد بـا ازدواج در برلـين ، زن و شـوهر شدند.هايزنبرگ سی و پنج ساله و عروسش بيست و دو ساله بود.

    در اوايل بهار سال 1938 خانم هايزنبرگ دو فرزند پسر و دختر توامان بـه دنـيا آورد .ازدواج هاينبرگ ازدواجی از هر لحاظ خوب از کار در آمد . خانم هايتزنبرگ در دوازده سال پـس از آن پنج فرزند ديگر به دنيا آورد .

 

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هفتم مهر 1387ساعت 9:40  توسط حسین   |